• Prof. Dr. Burhan Uslu

Gut Diyeti


Gut hastalığı için en sık önerilen diyet pürinden fakir diyettir. Bu diyet çok fazla miktarda ürik asit yapımına neden olan gıdaların ölçülü alınmasını sağlar.

PÜRİNLER NEDİR VE ONLARDAN NASIL UZAK DURULUR?

Pürinler yiyeceklerde bulunan ve parçalandıklarında çok fazla miktarda ürik asit yapımına neden maddelerdir. Pürinlerden uzak durmak için lokantalarda yiyeceklerin içeriğini sormalı ve gıdaların etiketlerini okumalısınız. Aşağıda düşük ve yüksek oranda pürin içeren bazı yiyeceklerin listesini bulacaksınız. Bu listeler tüm gıdalarımızı içermezler ve daha ayrıntılı bilgi için diyetisyene başvurmak gerekmektedir.

GUT DİYETİNE UYGUN DÜŞÜK PÜRİN İÇEREN YİYECEKLER:

  • Meyveler – (Özellikle kiraz ve çilek)

  • Sebzeler (aşağıda bahsedilenlerin dışında)

  • Tahıllar

  • Çerezler, ceviz, fındık…

  • Beyaz ekmek /krakerler (tamamı buğday olmayan)

  • Pirinç

  • Hububat ve hububat ürünleri

  • Tüm peynir çeşitleri

GUT DİYETİNE UYGUN OLMAYAN YÜKSEK PÜRİN İÇEREN YİYECEKLER:

  • Sakatatlar (karaciğer, böbrek, işkembe, kalp, dil gibi…)

  • Aşırı kırmızı ve beyaz et

  • Balık ve deniz ürünleri

  • Bezelye, mercimek, fasulye, ıspanak ve baklagiller

  • Mayalı yiyecekler

  • Mantar

  • Kuşkonmaz

  • Alkol alımı azaltılmalıdır (özellikle bira ve şarap)

Pürinden fakir diyete ek olarak;

İdeal kilonuzu korumaya çalışmalısınız (fazlanız varsa kilo vermelisiniz)

Aşırı alkol alımından kaçınmalısınız (özellikle bira sakıncalı, bir kadeh şarap zararsızdır)

GUT DİYETİ NEDEN ÖNEMLİDİR?

Gut hastalığı olanlarda, ürik asit yapımında artış veya böbrekten atılımında azalma vardır. Aşırı ürik asit eklemlerde, yumuşak dokularda, böbreklerde birikir. Böbrek taşı oluşumuna neden olur. Ayrıca hipertansiyon ve koroner arter hastalığının ortaya çıkmasında da rol oynadığı düşünülmektedir. Bu yönüyle önemli metabolik bir bozukluktur.

Etkili bir diyet; hastalığın komplikasyonlarının önlenmesi veya azaltılması, tedavide kullanılan ilaçların daha düşük dozlarda alınarak yan etkilerinin önlenmesi ve maliyetinin düşürülmesi için gereklidir.

BİR GÜNDE YEMENİZ GEREKEN YİYECEKLER VE MİKTARLARI

Süt- Yoğurt : 2 su bardağı (400 gram)

Et- Tavuk- Balık : 2 köfte büyüklüğünde (60 gram)

Yumurta : Haftada 1 adet (haşlama)

Peynir (az yağlı) : 2 kibrit kutusu kadar (60 gram)

Sebze Yemeği : Mantar, bezelye, ıspanak, karnıbahar hariç, istenildiği kadar

Sebze salatası : Yağsız olarak istenildiği kadar

Meyve : İstenildiği kadar

Sıvı yağ : 3 yemek kaşığı

Ekmek : 6 ince dilim

Çorba : 2 kase

Pilav- makarna : 1 porsiyon

Zeytin : Haftada 1 defa 5 adet

Şeker : 4 kesme şeker

Bal veya reçel : 1 yemek kaşığı

ÖRNEK YEMEK LİSTESİ

SABAH : Çay (açık) veya ıhlamur

1 su bardağı süt

2 kibrit kutusu kadar peynir

2 ince dilim ekmek

1 yemek kaşığı bal veya reçel

ÖĞLE : 2 köfte büyüklüğünde ızgara veya haşlama et, tavuk, balık

Sebze yemeği (Ispanak, bezelye, karnabahar, mantar hariç)

1 kase çorba

Yarım su bardağı yoğurt

2 ince dilim ekmek

Meyve – Salata

AKŞAM : Zeytinyağlı sebze yemeği

1 kase çorba

1 porsiyon pilav veya makarna

Yarım su bardağı yoğurt (veya cacık)

2 ince dilim ekmek

Meyve- Salata

NOT: Bir gün boyunca hiç et tüketmeyiniz. Aşağıdaki yiyeceklerden birini etinizin yerine tercih edebilirsiniz:

Kuru baklagil yemeği 60 gram 10 yemek kaşığı

• Bulgur pilavı 60 gram

• Karnabahar, ıspanak 200 gram

• Bezelye 60 gram

• Mantar 50 gram

YASAKLAR

- Av hayvanları

- Deniz ürünleri (Karides, midye, havyar, küçük balıklar)

- Sakatatlar

- Katı yağlar ( tereyağı, margarin, iç yağı vb)

- Hamur işleri, börek, çörek, pasta, çikolata )

- Alkol

- Yağda kızartılmış, kavrulmuş, sos ilave edilmiş yiyecekler

- Kuru yemişler

- Sucuk, salam, sosis, pastırma

- Yağlı et, peynir, süt, yoğurt

- Et suyu, et suyu ile hazırlanan yiyecekler

- Kepekli ekmek, kepekli bisküvi vb

- Koyu çay, kahve, hazır kahve•

#gut #diyet #pürin