DİZ CHECK-UP
- Prof. Dr. Burhan Uslu

- 24 dakika önce
- 2 dakikada okunur
Diz ağrısı başlamadan önce yapılması gerekenler
Arabamızı yılda bir kez check-up’a sokuyoruz.Peki her gün vücudumuzu taşıyan, yürümemizi, merdiven çıkmamızı sağlayan dizlerimiz için neden check-up yaptırmıyoruz?
Diz problemleri yalnızca yaşlılıkla ilgili değildir.Adölesan çağdan itibaren spor yapan gençlerde, aktif yetişkinlerde ve ilerleyen yaşlarda diz eklemi sessizce yıpranabilir.
Çoğu zaman dizde ciddi hasar oluşmadan önce önlem almak mümkündür.İşte bu nedenle Diz Check-Up, modern ortopedinin en önemli koruyucu yaklaşımlarından biridir.
Diz Check-Up Nedir?
Diz Check-Up; henüz kalıcı hasar oluşmadan önce diz ekleminin:
kemik yapısının
kıkırdak dokusunun
bağ ve menisküslerin
diz kapağı (patella) mekanizmasının
bacak diziliminin
bir bütün olarak değerlendirilmesidir.
Amaç:Ağrı başlamadan önce riski görmek, kıkırdak hasarı ilerlemeden önlem almak, ameliyata giden süreci erkenden durdurmaktır.
Bu Şikâyetleriniz Varsa Diz Check-Up Önerilir.


Aşağıdaki şikâyetlerden biri veya birkaçı varsa, “geçer” demeden değerlendirilmelidir:
Merdiven çıkarken veya inerken diz ağrısı
Uzun süre oturduktan sonra ayağa kalkınca zorlanma
Dizden ses gelmesi (kıtırdama, çıtlama)
Dizde şişlik veya dolgunluk hissi
Yürürken güvensizlik hissi
Diz kapağı çevresinde ağrı
Sabah tutukluğu
Bunlar çoğu zaman erken uyarı işaretleridir.
Ne Zaman Doktora Gitmek Gerekmez?
Aşağıdaki durumlarda genellikle acil bir değerlendirme gerekmez:
Yeni başlamış, hafif zorlanma ağrıları
Spor sonrası geçici hassasiyet
Şişlik olmadan kısa süreli ağrı
Bu durumda çoğu zaman yeterlidir:
Buz uygulaması
Yükün geçici azaltılması
Kas kuvvetlendirici egzersizler
Ancak ağrı 2–3 haftadan uzun sürüyorsa, mutlaka değerlendirilmelidir.


Diz Check-Up’ta Neleri Değerlendiriyoruz?
Klinik Muayene
Diz hareket açıklığı
Bağ stabilitesi
Diz kapağı takibi
Kas dengesizlikleri
Bacak Dizilimi Analizi
Genu varum (O bacak)
Genu valgum (X bacak)
Bacak dizilimi bozuksa:
Diz eklemine binen yük artar
Kıkırdak aşınması hızlanır
Görüntüleme (Gerektiğinde)
Röntgen → yük dağılımı
MR → kıkırdak, menisküs, bağlar
Kıkırdak hasarı erken evrede yakalanırsa ameliyatsız tedavilerle ilerlemesi durdurulabilir.


Kıkırdak Hasarı Başlamadan Önce Neler Yapılabilir?
İleri evreye geçmeden önce:
Kişiye özel egzersiz programları
Yük dağılımını düzenleyici tabanlıklar
Enjeksiyon tedavileri
Rejeneratif yaklaşımlar
Bu dönemde yapılan müdahaleler, ameliyat ihtiyacını ciddi oranda azaltır.


Diz Check-Up Ne Sıklıkla Yapılmalı?
Güncel literatür ve klinik deneyime göre:
Şikâyeti olmayan aktif bireyler → 2–3 yılda bir
Spor yapanlar → 1–2 yılda bir
Bacak dizilimi bozuk olanlar → yılda bir
Daha önce diz problemi yaşamış olanlar → yılda bir
Kıkırdak hasarı çoğu zaman sessiz ilerler.Ağrı başladığında süreç genellikle ilerlemiştir.
Sonuç
Diz ağrısı kader değildir.Zamanında yapılan bir Diz Check-Up, ileride yapılacak büyük girişimlerin önüne geçebilir.
Dizlerinize bugün bakın, yarın sizi yarı yolda bırakmasın.

